Γι' αυτούς που λένε «από πάνω», γι' αυτούς που λένε «από κάτω»,
γι' αυτούς που λένε «όλοι μαζί»
Με αφορμή την εκποίηση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού
της Κωστούλας Κανδηλιώτη
Ι
Η λιτή ανακοίνωση της Lamda Development του ομίλου Λάτση για τη δρομολόγηση της διαδικασίας εκποίησης του Ελληνικού ασχολείται μόνο με τα επενδυτικά σχήματα που έχουν φτιαχτεί για να προχωρήσει η αρπαγή και η καπιταλιστική αξιοποίηση του χώρου:
Η προσφορά της LAMDA Development S.A. υποστηρίζεται από το Global Investment Group, που απαρτίζεται από την εταιρεία Al Maabar από το Abu Dhabi, από την κινέζικο όμιλο Fosun Group, καθώς και από ευρωπαϊκά κεφάλαια. Η Αl Maabar είναι μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες real estate μικτής χρήσης στην ευρύτερη περιοχή της Mέσης Aνατολής και της Βορείου Αφρικής. Είναι θυγατρική εταιρεία της Mubadala Development, η οποία είναι sovereign fund του Αbu Dhabi. Η Fosun Group, η οποία δημιουργήθηκε το 1992 και έχει έδρα τη Σαγκάη, είναι ένας από τους μεγαλύτερους πολυεθνικούς ομίλους της Kίνας και διαδραματίζει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Δραστηριοποιείται στους τομείς της βιομηχανίας, των επενδύσεων, της διαχείρισης περιουσίας και των ασφαλειών.
ΙΙ
Θεωρούμε πως για να κατανοηθούν οι εξελίξεις, για να οργανωθούν οι αντιστάσεις και οι στόχοι πάλης του κινήματος για την υπεράσπιση του χώρου του πρώην αεροδρομίου ως πραγματικά ελεύθερου και δημόσιου χώρου που ανήκει στο λαό, απαραίτητος όρος είναι να διαβαστεί, καταρχήν, η πραγματικότητα αλλά και η θέση όσων παρεμβαίνουν ή θέλουν να παρέμβουν σ' αυτή.
Να ξεκινήσουμε καταρχήν με το ότι κυρίως ο χώρος του πρώην αεροδρομίου αλλά και το παράκτιο μέτωπο είναι εν δυνάμει δημόσιοι και εν δυνάμει ελεύθεροι χώροι αυτή τη στιγμή. Υπό την έννοια ότι οι χρήσεις που επικράτησαν λόγω των παλαιότερων σχεδιασμών, οι πάμπολλες κρατικές, δημοτικές, εμπορικές, λεγόμενες κοινωφελείς και άλλες χρήσεις, οι καταπατήσεις και οι περιφράξεις έχουν κυριαρχήσει και έχουν επιβάλει συγκεκριμένα πρότυπα χρήσης και απόλαυσης των δημόσιων χώρων που έχουν λειτουργήσει αποξενωτικά για τους κατοίκους και τον πληθυσμό σχετικά με την ελεύθερη πρόσβαση και την ελεύθερη χρήση τους, αλλιώς την έχουν θέσει υπό τους όρους τους. Ακόμη, η εγκατάλειψη, η τσιμεντοποίηση και η διαχείριση τμημάτων τους από ιδιώτες ή δημοτικούς ή άλλους φορείς έχουν συμβάλει ενισχυτικά στην αποτροπή από την κοινή χρήση με δημόσιο και ελεύθερο χαρακτήρα. Το υπάρχον αποτρεπτικό και υποβαθμισμένο, λόγω εγκατάλειψης, περιβάλλον του πρώην αεροδρομίου (σχετικό με την πρώην λειτουργία του), που δεν αναλογεί σε ελεύθερο και δημόσιο χώρο προσβάσιμο, προσφιλή και οικείο, έχει επίσης λειτουργήσει αποτρεπτικά και αποξενωτικά για τους κατοίκους και τον ευρύτερο πληθυσμό, με αποτέλεσμα η αποστέρησή του ήδη να «έχει γράψει» και ο φυσικός φορέας υπεράσπισης των χώρων αυτών, οι κάτοικοι του λεκανοπεδίου, να έχει εμπεδώσει ή συνηθίσει την ανάγκη διαμεσολάβησης για τη χρήση τους.
Είναι γνωστό και μη αμφισβητούμενο πόσο αρνητικά σημαντική και επιβαρυντική για το λεκανοπέδιο είναι η περαιτέρω καπιταλιστική ανάπτυξη και η παράδοση στην εμπορευματοποίηση της τεράστιας αυτής έκτασης και του παράκτιου μετώπου βάσει του σχεδιασμού που προωθείται από τη Lamda Development (μπορεί όποιος ενδιαφέρεται να διαβάσει σχετικά, το σχέδιο Λάτση περιλαμβάνει από καζίνο και ουρανοξύστη τύπου Dubai, πολυτελείς κατοικίες, θέρετρα (resort) τύπου Σιγκαπούρης, εμπορικό κέντρο, πάρκο 2.000 στρ., ωκεανογραφικό μουσείο, συνεδριακά κέντρα, ενυδρεία κ.ά.). Ευνόητο, επίσης, είναι πως η καταστροφική επέλαση δεν θα σταματήσει εκεί αλλά θα συμπεριλάβει και ευρύτερους περιφερειακούς σχεδιασμούς. Σ' αυτή την περίοδο, σ' αυτή την πραγματικότητα προωθείται η διαδικασία εκποίησης και παραχώρησης της έκτασης, που συνδέεται και με άλλα «αναπτυξιακά» σχέδια, που αφορούν είτε το παραλιακό μέτωπο είτε τους αυτοκινητόδρομους και τον Υμηττό και άλλους οδικούς άξονες είτε τοπικές εγκαταστάσεις (βλ. Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Αργυρούπολης-Ηλιούπολης) και εν γένει σχεδιασμούς που θα λειτουργήσουν μελλοντικά οργανικά με το χώρο του πρώην αεροδρομίου.
[…]
Το πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων είναι και θα συνεχίσει να είναι πράγματι αποκαλυπτικό
Είναι γεγονός πως οι ιδιωτικοποιήσεις ανοίγουν ένα ευρύ πεδίο που έχει θέσεις και για άλλους παίκτες ή εν δυνάμει παίκτες, πέραν και του ξένου και του ιδιωτικού κεφαλαίου, αρκεί οι όροι επιβολής τους να είναι τέτοιοι ώστε να εξασφαλίζεται η αναπαραγωγή του κεφαλαίου ως σχέση. Είναι επίσης γεγονός πως οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις κατοίκων και εργαζομένων ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις διαφόρων δομών ή υποδομών το προηγούμενο διάστημα δεν έτυχαν της αντίστοιχης και αναγκαίας λαϊκής οργάνωσης της αντίστασης για την αποτροπή τους.
Ο λόγος που επιμένουμε σε όλα τα παραπάνω είναι επειδή από το ξεκίνημα και μέχρι τη νικηφόρα έκβαση ενός αγώνα, κατά τη διαδρομή του, το πώς και τι υπερασπιζόμαστε, το απέναντι σε ποιους και πώς, μαζί με ποιους και εναντίον ποιων, ούτε είναι εξαρχής δεδομένο ούτε παραμένει ίδιο. Καθορίζεται και διαμορφώνεται από τις δυνάμεις του συστήματος και την οργάνωσή τους σχετικά με την προώθηση των σχεδιασμών τους, από τις κοινωνικές δυνάμεις που ο αγώνας αφορά, τη στοχοθεσία πάλης του κινήματος, τις μορφές οργάνωσης της αντίστασης και του αγώνα αλλά και τις απόψεις των δυνάμεων που δρουν και αναφέρονται σ' αυτόν και, περισσότερο ή λιγότερο, δια της δράσης ή και δια της αδράνειας, καθορίζουν τη διαδρομή και την έκβασή του. Συνακόλουθα, λοιπόν, και οι συμμαχίες και οι συγκροτήσεις που θα προκύψουν.
[…]
Η απάντηση που πρέπει να δώσει το κίνημα
Η παραμονή σ' έναν γενικώς καταγγελτικό λόγο και μια γενικόλογη εναντίωση στις ταχύτατα, πλέον, εξελισσόμενες διαδικασίες επιβολής των ιδιωτικοποιήσεων χωρίς την έμπρακτη συμμετοχή στην προσπάθεια οργάνωσης αντιστοίχου μεγέθους και κλιμάκωσης αγώνων και αντιστάσεων θεωρούμε πως δεν συμβάλλει παρά μόνο στην παραγωγή πολιτικών δηλώσεων, που δεν είναι όμως ικανές να δημιουργήσουν κίνημα αντίστασης με στόχο την ανατροπή της επίθεσης.
Αυτό που επιβάλλεται είναι η συγκρότηση μαζικού κινήματος σε στρατηγική αντιπαλότητα με το σύστημα, όχι όμως μόνο αφηρημένα ιδεολογικά αλλά έμπρακτα πολιτικά και κοινωνικά, που θα οργανώνει την αντίσταση στην επίθεση και με στόχο την ανατροπή της, έτσι ώστε να παράξει πραγματικούς όρους νίκης και αναστροφής των εξελίξεων. Αυτή η συγκρότηση, το αναγκαίο και ικανό υποκείμενο, θα κριθεί ως προς την ικανότητά της να αναδείξει ως στόχους μαζικής πάλης και διεκδίκησης: την αποτροπή της εκποίησης και τη δημιουργία φυσικού πάρκου υψηλού πρασίνου χωρίς επιχειρηματικές και οικιστικές χρήσεις, τσιμεντοποίηση και τεμαχισμό. Με ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση στους χώρους του και στην παραλία. Με απομάκρυνση όλων των χρήσεων και εγκαταστάσεων, αυθαίρετων ή μη, που δεν συνάδουν με το χαρακτήρα του ως ελεύθερου, ανοιχτού και ανήκοντα στο λαό της Αττικής χώρου. Με το να επιβάλει σε όλους τους επίδοξους διαχειριστές τη διατήρηση του πάρκου δημόσιου με ελεύθερη πρόσβαση, ενάντια σε λογικές αυτοχρηματοδότησης και ανταποδοτικότητας.
Επιβάλλεται να συνειδητοποιηθεί ότι η ανατροπή αυτής της επίθεσης δεν μπορεί να επιτευχθεί σαν αντικατάστασή της από μοντέλα ενός άλλου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και με άλλη διαχείριση που θα δώσουν το φιλί της ζωής στην καπιταλιστική ανάπτυξη. Γιατί είναι ο ταξικός συσχετισμός αυτός που πρέπει να διαρραγεί, να ανατραπεί για να επιβληθούν λαϊκές απαιτήσεις. Και αυτή η διαδικασία δεν υπηρετείται παρά μόνο από τη λαϊκή αυτοοργάνωση και τη συγκρότηση μετώπου αντίστασης και αγώνων, με πλατιά και ουσιαστική λαϊκή συμμετοχή, για τη διαμόρφωση όρων ρήξης με το αστικό πλαίσιο και αποτροπής των σχεδιασμών αυτών. Που θα πάρει παραπέρα περιεχόμενο από την πολιτικοποίηση και τη συγκρότηση σε ανώτερο επίπεδο των επιμέρους αγώνων, όπου ανοίγονται, και από την οργάνωση αυτής της αντιπαράθεσης. Μόνο αν ο αγώνας για τη διατήρηση ή την ανάκτηση των ελεύθερων χώρων αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου εργατικού και λαϊκού κινήματος, συμμετέχοντας ενεργά σ' αυτό και στην κατεύθυνση σύγκρουσης με τις επιλογές του συστήματος για την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας, μόνο τότε θα μπορέσει να τροφοδοτείται με εκείνα τα στοιχεία που θα δημιουργήσουν όρους επανοικειοποίησης των ελεύθερων χώρων.
Η συγκρότηση αυτού του μετώπου και η οργάνωση των αντιστάσεων δεν συγκροτείται ούτε από τα πάνω, ούτε με συμπορεύσεις ετερόκλητων θεσμικών φορών και κινηματικών συγκροτήσεων. Το μόνο που μπορεί να παράξουν αυτές είναι μιας μορφής προσκοπισμό, κι αυτόν περιορισμένο σε τομείς όπου το σύστημα χρειάζεται κοινωνικό προσωπείο. Η ένταση της επίθεσης και η διάρκεια του αγώνα δεν δικαιολογούν κάτι άλλο ως συγκρότηση παρά μόνο το από τα κάτω και με μορφές λαϊκής οργάνωσης που θα τροφοδοτούν τους πολιτικούς στόχους και θ' ανοίγουν δρόμους ώστε να αντιπαρατεθούμε με προοπτικές ρήξης και νίκης.
[Το άρθρο αποτελεί απόσπασμα συνολικότερης ανάλυσης, η οποία θα δημοσιευθεί σύντομα στο επόμενο τεύχος του περιοδικού Αντίθεση. Εμείς το αναδημοσιεύουμε από την τελευταία Προλεταριακή Σημαία]
